W latach 1933–1995 w konkursach pamiętnikarskich dla mieszkańców wsi mogło wziąć udział nawet dziewięćdziesiąt tysięcy kobiet. To Nowy Sącz albo pół Olsztyna pamiętnikarek. Julianna spisywała swój pamiętnik w latach trzydziestych – nocami, w tajemnicy przed mężem. Danka w latach sześćdziesiątych – rankiem, czekając, aż rozpali się w piecu. Teresa w roku 1983 – w PKS-ie wiozącym ją do pracy w pobliskiej masarni. Janka jako nastolatka marzyła o studiach polonistycznych, ale bardziej potrzebna była w gospodarstwie. Została więc pamiętnikarką.
Dla wielu bohaterek książki „Przepraszam za brzydkie pismo. Pamiętniki wiejskich kobiet” spisywanie wspomnień było aktem uznania, że ich historia zasługuje na uwagę. Po raz pierwszy miały okazję przyjrzeć się osobistym doświadczeniom i nadać im znaczenie wykraczające poza sferę prywatną. Opowiadały własnymi słowami o przemocy, biedzie czy wstydzie i w ten sposób sprzeciwiały się dominującym normom społecznym i kulturowym.
Antonina Tosiek sięgnęła po setki oryginalnych rękopisów i maszynopisów nadesłanych na konkursy, a także po dane statystyczne i opracowania naukowe. Łącząc wnikliwą analizę z wrażliwością, stworzyła obraz przemian polskiej wsi w XX wieku. Obraz realistyczny i głęboko poruszający.
Jak napisała autorka: „Nie istnieje jeden, uniwersalny, modelowy życiorys „chłopki” czy „rolniczki”. Popularne w kulturze obrazy polskiej wsi to raczej hologramy naszego zbiorowego wyobrażenia o ludowości – opartego na uprzedzeniach i stereotypach – niż jej faktyczna reprezentacja. Książka ta upomina się o wielość i złożoność doświadczeń wiejskich kobiet”.
Antonina Tosiek (ur. 1996) – jest badaczką dwudziestowiecznej diarystyki ludowej, poetką i krytyczką literacką. Doktorantka Szkoły Doktorskiej Nauk o Języku i Literaturze UAM w Poznaniu. Laureatka Studenckiego Nobla w kategorii literatura i dziennikarstwo. Członkini redakcji naukowej kwartalnika „Czas Kultury”. Autorka książki Przepraszam za brzydkie pismo oraz tomów poetyckich storytelling i żertwy – za tę drugą otrzymała Nagrodę im. Wisławy Szymborskiej oraz Nagrodę Literacką miasta stołecznego Warszawy.
Dla osób, które z rozmaitych względów nie będą mogły dołączyć w Muzeum Kornela Makuszyńskiego, spotkanie będzie nagrywane na video i po kilku dniach dostępne na kanale YouTube Fundacji „Zakopiańczycy. W poszukiwaniu tożsamości”, pod adresem: www.youtube.com/@fundacjazakopianczycy9887
🗓️ 10 grudnia (środa), godzina 18:00
📍 Muzeum Kornela Makuszyńskiego, ul. Tetmajera 15
🎟️ Wstęp wolny
