To właśnie tu narodził się styl zakopiański. Pierwszy dom zbudowany według tej koncepcji zaprojektował Stanisław Witkiewicz w latach 1892–1893 dla Zygmunta Gnatowskiego — ziemianina z Jakimówki na Ukrainie i zapalonego kolekcjonera kultury Podhala.
Narodziny stylu
Gnatowski chciał początkowo postawić zwykłą góralską chałupę na swoją kolekcję etnograficzną, ale Witkiewicz przekonał go do budowy willi w nowym, rodzimym stylu (nazwa „Koliba” pochodzi od „koleby” — pasterskiego szałasu). W 1901 r. dobudowano zachodnie skrzydło, które zmieniło pierwotną bryłę. Po śmierci Gnatowskiego w 1906 r. willa wielokrotnie zmieniała właścicieli, bywała pensjonatem, a w czasie okupacji siedzibą Hitlerjugend. Muzeum Stylu Zakopiańskiego, którego wnętrza aranżował Władysław Hasior, otwarto tu w grudniu 1993 r.
Wystawa stała
W najstarszej części budynku udostępniono pięć pomieszczeń urządzonych zgodnie z pierwotną funkcją: salon, jadalnię, sypialnię, pokój Gnatowskiego i pokój służącego. Można obejrzeć oryginalne meble projektu Witkiewicza, Wojciecha Brzegi i Stanisława Barabasza, piece kaflowe, tkaniny oraz drobne rzemiosło artystyczne z przełomu wieków. Pokój Gnatowskiego, tzw. izba góralska, mieści jego kolekcję etnograficzną, a w zachodnim skrzydle przygotowano ekspozycję o historii stylu i jego twórcy. To jedyne miejsce w Polsce, gdzie można prześledzić narodziny pierwszego polskiego stylu narodowego.
