W modernistycznym budynku w centrum Zakopanego mieści się jedno z najbardziej przejmujących miejsc pamięci na Podhalu. W latach 1940–1945 działała tu placówka gestapo, obejmująca nadzorem cały powiat nowotarski — od Suchej Beskidzkiej po Szczawnicę. Z powodu skali represji budynek przeszedł do historii jako „Katownia Podhala”.
Od pensjonatu do katowni
Parcelę zajmowała wcześniej willa „Pepita” (1893) — drugi dom w stylu zakopiańskim projektu Stanisława Witkiewicza, później przemianowana na „Ładę” i prowadzona jako pensjonat literatów. Po pożarze w 1928 r. działkę kupiła rodzina Sznajdrów, która w latach 1929–1931 wzniosła nowoczesny, żelbetowy pensjonat „Palace” według projektu Franciszka i Leona Kopkowiczów. Beztroski rozdział zamknął wybuch wojny: w 1940 r. okupant urządził w budynku siedzibę gestapo, a w piwnicach — cele więzienne. Przez Palace przeszły setki działaczy ruchu oporu, m.in. członkowie Konfederacji Tatrzańskiej oraz znani sportowcy, jak Bronisław Czech i Stanisław Marusarz.
Wystawa stała
Filię otwarto w 2024 r. Ekspozycja mieści się w zachowanych piwnicznych celach — z oryginalnymi napisami wydrapanymi przez więźniów na ścianach — i przedstawia pamiątki, dokumenty oraz fotografie ofiar i lokalnej konspiracji. Osobny wątek poświęcono powojennym losom budynku i upamiętnieniu pomordowanych, m.in. egzekucji 20 więźniów na Polanie Kuźnickiej w 1944 r., w miejscu której stanął pomnik „Prometeusz Rozstrzelany” autorstwa Władysława Hasiora.
