W październikowym Zakopanem zachwycą Cię nie tylko malownicze widoki czerwieniących się górskich panoram, ale również dźwięk dzwonków owczych stad, które juhasi i bacowie sprowadzają z tatrzańskich hal po wiosennym i letnim wypasie. Z tej okazji zabieramy Cię na spacer po Zakopanem śladami pasterskich tradycji – od bacówek Szlaku Oscypkowego, przez muzealne czerpaki i oscypiorki, po Muzeum Oscypka, gdzie ser zrobisz sam.
Bacówki Szlaku Oscypkowego
Nie poznasz kultury pasterskiej bez wizyty w prawdziwej bacówce. Na terenie Zakopanego znajduje się aż pięć bacówek Szlaku Oscypkowego posiadających certyfikat uprawniający do produkcji i sprzedaży oryginalnych oscypków, bryndzy i redykołek. To między innymi bacówka bacy Andrzeja Klusia na Drodze pod Reglami przy wejściu do Doliny Ku Dziurze, bacówka baców Andrzeja i Wojciecha Staszelów przy Alei Przewodników Tatrzańskich czy bacówka bacy Macieja Hyca na Harendzie. Odwiedź je koniecznie, jeśli chcesz na własne oczy zobaczyć pracę bacy i proces wyrobu tradycyjnych serów owczych, a także zasmakować prawdziwego oscypka.
Gmach Główny Muzeum Tatrzańskiego
Po wizycie w bacówkach odwiedź Gmach Główny Muzeum Tatrzańskiego przy najpopularniejszym deptaku miasta – Krupówkach. Na pierwszym piętrze muzeum, na ekspozycji poświęconej gospodarczemu wykorzystaniu Tatr, poznasz historię tatrzańskiego pasterstwa. Masz tu szansę zobaczyć tradycyjne sprzęty bacowskie sprzed lat – między innymi czerpaki czy oscypiorki, czyli formy do wyrobu oscypka bądź redykołek w kształcie serc czy zwierząt, a także naczynia do wyrobu serów, laski pasterskie czy dzwonki zakładane na szyje owiec.
Jeśli zafascynują Cię te eksponaty, wybierz się również do dwóch innych filii Muzeum Tatrzańskiego: Chałupy Gąsieniców-Sobczaków przy Drodze do Rojów 6 oraz Muzeum Stylu Zakopiańskiego w Willi Koliba przy ulicy Kościeliskiej 18. Tam również zobaczysz wiekowe sprzęty pasterskie.
Muzeum Oscypka
Kolejne kroki skieruj koniecznie do Muzeum Oscypka przy ulicy Jagiellońskiej 28. To nowoczesne żywe muzeum, w którym usłyszysz wiele opowieści o pasterskich zwyczajach i tradycjach, poznasz kolejne etapy powstawania oscypka i zobaczysz, jak się go wytwarza, a nawet będziesz mógł samodzielnie zrobić oscypek, który zabierzesz z Muzeum jako pamiątkę.
Redyk Jesienny 11 października
A jeśli będziesz w Zakopanem 11 października 2026 roku, to koniecznie wybierz się na Redyk Jesienny. Wydarzenie rozpocznie się przy Bacówce w Kuźnicach, gdzie zaprezentowane zostaną tradycyjne obrzędy związane z zakończeniem sezonu wypasowego, a następnie owce i owczarki podhalańskie wraz z bacą i juhasami przejdą ulicami Zakopanego do kościoła na Antałówce, gdzie zaplanowano błogosławieństwo owiec i pasterzy. Pamiętaj też o innych redykach, które w październiku odbywają się na terenie całego Podhala – ich kalendarium znajdziesz w naszym zestawieniu jesiennych redyków.
Mamy nadzieję, że zachęciliśmy Cię do poznania autentycznej kultury pasterskiej – to tradycja, której warto doświadczyć na żywo.
Trasa w praktyce
Punkty spaceru: bacówki Szlaku Oscypkowego (Droga pod Reglami, Aleja Przewodników Tatrzańskich, Harenda) → Gmach Główny Muzeum Tatrzańskiego, ul. Krupówki 10 → Chałupa Gąsieniców-Sobczaków, Droga do Rojów 6, i Willa Koliba, ul. Kościeliska 18 → Muzeum Oscypka, ul. Jagiellońska 28. Bacówki są rozrzucone po obrzeżach miasta – najwygodniej wybrać jedną i połączyć ją z centrum. Kolejność dopasuj do godzin otwarcia muzeów.
